Vận Tải Đường Bộ

Hỗn loạn thị trường vận tải đường bộ TP HCM

“Bộ GTVT cần nhanh chóng nghiên cứu đưa ra những quy chế hậu kiểm, giúp ngành vận tải khắc phục được sự lộn xộn hiện nay...”, ông Lê Trung Tính, phó Giám đốc Trung tâm Quản lý & Điều hành vận tải hành khách công cộng TP HCM, bức xúc.

Luật Doanh nghiệp ban hành và quyết định bãi bỏ giấy phép con của Thủ tướng Chính phủ đi vào cuộc sống đã ghi dấu ấn rất rõ đối với ngành vận tải đường bộ. Tại TP HCM, hàng loạt doanh nghiệp và các HTX vận tải ra đời. Một phần của cơ chế "xin - cho" đã bị xoá bỏ. Người tiêu dùng được hưởng lợi nhiều hơn trước. Tuy nhiên, sau một năm,bức tranh vận tải tại TP HCM đã đi từ thái cực này sang thái cực kia...
Hợp tác xã mất dần sự.. hợp tác.

Tranh thủ khi việc bãi bỏ giấy phép con nhưng Bộ GTVT chưa kịp có các quy định nhằm sắp xếp lại hoạt động vận tải, một tình hình mạnh ai nấy làm đã bùng lên, khiến không chỉ các HTX mà cả cơ quan quản lý ngành cũng bó tay, vì không có một công cụ pháp lý nào để giải quyết tình hình. Một đơn cử như trước đây, chủ phương tiện được Sở GTCC cấp phép vận tải thông qua HTX. Sau đó, khi có sự chuyển dịch quyền sở hữu hay các chủ phương tiện chuyển đổi đơn vị hoạt động thì đều phải đăng ký hoạt động và khai báo. Còn nay, các chủ phương tiện cứ tự tiện chuyển đổi đơn vị mà không hề cho đơn vị trước đó biết. Điều này dẫn đến một số rắc rối trong việc công khai hoạt động. Mặt khác, hàng loạt xe đổ dồn về một số tuyến khiến xảy ra tình trạng ùn tắc, ứ đọng.
Ông Võ Hoàng Tách, phó Giám đốc Sở Giao thông công chính TP HCM, cho biết: “Hiện nay có hai phương pháp tính thuế là khấu trừ và trực tiếp (ấn định mức nhất định), nhưng do áp dụng không thống nhất nên nhiều xã viên thấy HTX nào thu thấp là tự ý bỏ nơi này gia nhập nơi khác. Bởi thế, nhiều chủ phương tiện chạy “dù” trái phép, trốn nghĩa vụ thuế với Nhà nước...”. Theo phản ánh từ nhiều HTX, hiện tượng xã viên, chủ phương tiện lợi dụng cơ chế thoáng không đến HTX sinh hoạt và thực hiện nghĩa vụ thuế đang ngày càng gia tăng. Điển hình, HTX vận tải Thành Công có 450 đầu xe, nhưng chỉ quản lý được 10% (có nộp thuế và chi phí quản lý). Hậu quả là nhiều HTX đứng trước bờ vực tan rã, còn Nhà nước thì thất thu thuế...
Bây giờ tại TP HCM, các bến bãi hợp pháp càng bị “chia lửa” ngoài ý muốn cho những xe “dù” mới. Tình hình bát nháo tăng lên hoàn toàn bất lợi cho hành khách trên nhiều phương diện. Và sẽ như thế nào khi các chế độ kiểm tra, kiểm soát chất lượng kỹ thuật xe cũng mất đi nền nếp cũ? Ông Lê Trung Tính, phó Giám đốc Trung tâm Quản lý & Điều hành vận tải hành khách công cộng TP HCM, bức xúc: “Bộ GTVT cần nhanh chóng nghiên cứu đưa ra những quy chế hậu kiểm, giúp ngành vận tải khắc phục được sự lộn xộn hiện nay...”.

Loạn taxi

Trước đây, các Cty vận tải bằng taxi phải tuân thủ những quy định của Quyết định số 2472QĐ/GTVT của Bộ GTVT (gồm bảo hiểm, giấy phép kinh doanh, chứng nhận tiêu chuẩn taxi, chứng nhận kiểm định đồng hồ, chất lượng xe và trang thiết bị, quy định về trang trí bên ngoài...). Nhưng từ khi Quyết định 2472 hết hiệu lực, cho đến nay các quy định mới chưa được Bộ GTVT kịp thời ban hành. Các loại taxi bung ra, thiếu cả những yêu cầu tối thiểu về hình thức xe. Quá nhiều xe cũ nát được tu sửa vội vàng để hành nghề. Một “đội quân” taxi nhôm nhoam xuất hiện trên phố làm mất mỹ quan và ngày càng gây nhiều phản cảm đối với người dân. Dường như bất cứ ai có một chiếc xe đến quận, huyện đăng ký là bước vào hành nghề, bỏ qua các cuộc kiểm định của cơ quan chuyên ngành.
Không thể phủ nhận là càng nhiều taxi thì hành khách càng có nhiều lựa chọn. Và trên thực tế hành khách đã có lợi về giá cả. Nhưng còn những yêu cầu về thẩm mỹ chiếc xe, rồi vấn đề an toàn tính mạng cho hành khách cũng không thể coi nhẹ. Các HTX hầu hết chi phí thấp (thuế trên dưới 100 nghìn đồng/tháng theo ấn định doanh thu, thường không quá 2 triệu đồng/tháng, không sát với thực tế). Như vậy, nếu tính về thuế thì Nhà nước đã thiệt rất nhiều. Đó là chưa kể nhiều xe taxi giờ chỉ đăng ký kinh doanh ở quận, huyện, chẳng thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ thuế. Còn về khía cạnh việc làm, một số người (HTX, cá thể) có việc làm thì cũng một số lượng tương đương người làm ăn chân chính khác phải gác tay lái. Cái lợi và cái hại dường như không bên nào chịu kém bên nào. Loạn taxi vẫn chưa có hồi kết...

(Theo Lao Động, 21/12).

* XEM BÀI VIẾT KHÁC